Чацвер - дзень роднай мовы

АДЗІНЫ ДЗЕНЬ БЕЛАРУСКАГА МАЎЛЕННЯ
“Не пакідайце ж мовы нашай беларускай, каб не ўмёрлі” – пісаў яшчэ ў ХІХ стагоддзі класік беларускай літаратуры Францішак Багушэвіч. На жаль, актуальным гэты заклік застаецца і для нас, беларусаў ХХІ стагоддзя.
Таму ў 2016-2017 навучальным годзе кожны чацвер будзе адзіным днём беларускага маўлення. У гэты дзень у нашай школе будуць праводзіцца разнастайныя гульні, конкурсы і віктарыны, накіраваныя на папулярызацыю беларускай мовы.
Беларускамоўны чацвер
2 кастрычніка ў 5 "В" класе ў рамках беларускамоўнага чацвярга быў праведзены вусны часопіс "Як гэта гучыць па-беларуску". Часопіс уключаў у сябе розныя рубрыкі - "Мэбля", "Садавіна", "Гародніна", "Адзенне", "Цацкі" і іншыя. Вучні пазнаёміліся з новымі словамі, прыдумвалі сказы ў імі, з дапамогай мімікі і жэстаў паказвалі розныя прадметы. А яшчэ ў кабінеце беларускай мовы вучні разам з настаўнікам аформілі стэнд "Гавары са мной па-беларуску".

Міжнародны дзень роднай мовы
21 лютага ў свеце адзначаецца Міжнародны дзень роднай мовы. Ён быў абвешчаны ЮНЕСКА. З прапановай увесці такі дзень выступіў Бангладэш, дзе 21 лютага 1957 года, адстойваючы права вучыцца на роднай мове, загінулі пяць студэнтаў. Трэба адзначыць, што сярод 25 суаўтараў рэзалюцыі ЮНЕСКА аб гэтым свяце была і Беларусь.
Сёння у нашым рознакаляровым і рознагалосым свеце налічваецца больш за шэсць тысяч моваў. Палова з іх знаходзіцца пад пагрозай знікнення. Менавіта дзеля іх захавання і быў абвешчаны Дзень роднай мовы.
Гэта свята – нагода для носьбітаў любой мовы яшчэ раз задумацца аб лёсе той, адзінай, якую мы завём матчынай, на якой думаем, на якой вымавілі першае слова і на якой размаўлялі нашы продкі.
Няхай сёння родная мова моцная, распаўсюджаная, абароненая заканадаўствам, але няма гарантыі, што ўжо заўтра яна не трапіць у спіс тых трох тысяч, гатовых знікнуць. Сярод якіх, на жаль, знаходзіцца і наша мова.
Беларуская мова прайшла доўгі гістарычны шлях, на якім былі як часы росквіту, так і часы заняпаду. Былі нават такія перыяды, калі яна ледзь не знікла. Нашы бацькі, дзяды і прадзеды нямала зрабілі, каб беларуская мова была прызнаная як роўная сярод іншых моў свету.
Будзь жа разам з тымі, хто думае пра яе будучыню. Размаўляй па-беларуску, бо заўтра наша мова табе, тваім дзецям і ўнукам стане неабходнай. І не саромейся недасканалай гаворкі. Мова – жывая існасць, якая жыве там, дзе ёсць людское жаданне. Ведай: учора ты яшчэ не гаварыў па-беларуску, сёння размаўляеш на «трасянцы», а заўтра будзеш гаварыць на чыстай літаратурнай мове. А дзеля пачатку дастаткова зусім мала – проста паспрабаваць адзіны дзень у год, напрыклад, 21 лютага, з калегамі, сябрамі, роднымі, размаўляць па-беларуску.
“Не саромся, беларус, гаманіць па-свойму — на роднай мове бацькоў і дзядоў сваіх. Шануй сваю мову, шануй свае песні, свае казкі, звычаі і ўсё роднае — гэта спадчына дзядоў і вялікі нацыянальны скарб. Толькі тады цябе ўсе будуць шанаваць як чалавека, калі сам сябе будзеш шанаваць — калі не адкінеш свайго нацыянальнага ўласнага багацця. А першы скарб нацыянальны — гэта родная мова”.
Змітрок Бядуля
Гульня-конкурс “Свята хлеба”
24 лютага ý 9-х класах прайшла гульня-конкурс “Свята хлеба”. Гучалі вершы пра хлеб, праводзіýся конкурс прыказак і прымавак. Вучні прыносілі розныя хлебныя вырабы і расказвалі, як гатавалі, потым частавалі аднакласнікаý. Мерапрыемства было цікавым і пазнавальным. Вучні 10 і 11 класаý падрыхтавалі цікавы матэрыял пра творчасць Якуба Коласа і выступілі перад вучнямі малодшых класаý.
Настаýніца беларускай мовы і літаратуры С.М. Рабава
Мова мая – ціхі шэпат калосся
Мова мая – ціхі шэпат калосся,
Ветру лёгкі павеў і
Гудзенне чмяля,
Кропка жаўранка ў паднябессі –
Мова мая.
Марыя Цімінская
21 лютага, у Дзень родный мовы, у нашай школе заўсёды праходзіць шмат цікавых і запамінальных мерапрыемстваў: этнаграфічныя экскурсіі, святы, акцыі, выставы, інтэрв’ю, флэшмобы.
Інтэрв’ю “Самае цікавае беларускае слова” найбольш спадабалася вучням і іх бацькам. “Шыпшына, агрэст, ласунак, званочкі, канюшына, арэлі, кажан,”– гэтыя словы палічылі вучні самымі дзіўнымі і своеасаблівымі для сябе.
Добрай традыцыяй стала ў нас акцыя “Напішам дыктант разам”. Тэма дыктанта была прысвечана 140-годдзю з дня нараджэння класікаў беларускай літаратуры, знакамітых пісьменнікаў Янкі Купалы і Якуба Коласа.





